Pozycje spawania PA, PF, PE, PG — co oznaczają i jak je czytać

Skąd się biorą oznaczenia PA, PB, PF?

Pozycje spawania opisuje europejska norma EN ISO 6947. Litera „P” to skrót od „position” (pozycja), a druga litera mówi dokładnie, w jakim ułożeniu znajduje się element i spoina. Dzięki temu zamiast długich opisów typu „spawanie podolne”, „pionowe” czy „naścienne” używa się krótkiego, jednoznacznego kodu — zrozumiałego w każdym kraju i w każdej firmie.

• PA — pozycja podolna: spoina leży płasko, spawasz „z góry”; najłatwiejsza i najszybsza
• PB — pozycja pozioma (naścienna) dla spoin czołowych
• PC — pozycja poprzeczna (pozioma) dla spoin pachwinowych
• PD — pozycja naścienna (nad głową) dla spoin pachwinowych
• PE — pozycja naścienna (nad głową) dla spoin czołowych
• PF — pozycja pionowa, spawanie „do góry” (wstępujące)
• PG — pozycja pionowa, spawanie „w dół” (zstępujące)

PA, PF, PE i PG — najczęściej mylone pary

Najwięcej zamieszania robią pary, które różnią się jedną literą. PA to spoina płaska, ale PB to już spoina pozioma na ścianie. PF i PG to obie pozycje pionowe — różni je tylko kierunek prowadzenia spoiny: PF idziesz do góry, PG w dół. W praktyce PF jest znacznie trudniejsze, bo ciekły metal próbuje spłynąć pod wpływem grawitacji, a Ty musisz go „pchać” w górę.

Pozycja ma realne konsekwencje dla jakości spoiny

Im trudniejsza pozycja, tym większa walka z grawitacją. W PF ciekły metal spływa w dół, a w PE dosłownie próbuje odpaść od ściany. Dlatego spawacz uczy się sterować parametrami — prądem, szybkoscia podawania drutu i kątem prowadzenia elektrody — tak, by jeziorko spawalnicze trzymało się w miejscu i dawało równy, pełny przetop.

1. Zacznij od PA, żeby wyczuć jeziorko spawalnicze i tempo prowadzenia
2. Przejdź do PF, by nauczyć się panować nad spływającym metalem
3. Na końcu opanuj PE, czyli spawanie „pod sufitem” — to sprawdzian prawdziwych umiejętności
4. Każdą pozycję ćwicz na próbkach, zanim podejdziesz do egzaminu

Jak pozycje wpływają na egzamin i zarobki

Egzamin spawalniczy przeprowadza się w konkretnej pozycji, dobranej do danego zastosowania. Spawacz z uprawnieniami tylko na PA nie podpisze się pod spoiną pionową czy naścienną. Dlatego im więcej pozycji masz w certyfikacie, tym szerszy zakres prac możesz wykonywać — a to zwykle przekłada się na wyższe stawki i ciekawsze zlecenia.

W naszej szkole w Smolnikach każdy kurs kończy się egzaminem w pozycji wymaganej przez normę. Zanim podejdziesz do próby, spędzisz wiele godzin przy stanowisku, szlifując każdą pozycję pod okiem doświadczonego instruktora.

Zobacz też