Jak czytać rysunek techniczny spawacza? Symbole spoin i oznaczenia

Czym jest rysunek spawalniczy i po co go czytać

Rysunek techniczny to dokument, który mówi spawaczowi dokładnie to, czego oczekuje konstruktor: gdzie ma powstać spoina, jaki ma mieć kształt, grubość i długość oraz w jakiej pozycji ją wykonać. Umiejętność czytania rysunku odróżnia fachowca od osoby spawającej „na wyczucie”. W normie PN-EN ISO 2553 zapisano międzynarodowe zasady oznaczania spoin, więc ten sam symbol zrozumie spawacz w Polsce, w Niemczech czy w Holandii.

Anatomia symbolu spoiny — strzałka i linia odniesienia

Każdy symbol spoiny składa się z kilku elementów, które zawsze wyglądają tak samo. Najważniejsza jest linia odniesienia, do której strzałka wskazuje miejsce spawania. Po stronie strzałki zapisuje się spoinę od strony widocznej (licowej), a po stronie przeciwnej — spoinę od strony ukrytej (grani). Brzmi technicznie, ale po kilku rysunkach wchodzi w krew.

• strzałka — wskazuje linię złącza, które ma być spawane
• linia odniesienia — pozioma linia, na której „stoi” cały symbol
• strzałka pomocnicza (otwarta) — spoina do wykonania na montażu, a nie w warsztacie
• widełki (ogonek) — tu zapisuje się proces spawania (np. 135 MAG) lub numer normy
• symbol spoiny — geometryczny kształt: pachwinowa, czołowa, grzbietowa

Najczęstsze symbole, które spotkasz na warsztacie

Nie musisz znać całej normy na pamięć, ale kilka podstawowych symboli warto mieć w głowie. Spoina pachwinowa to trójkąt, spoina czołowa (V, U, I) to prosty lub złamany znak, a spoina grzbietowa to półkole. Liczba obok symbolu to najczęściej wymiar — grubość spoiny (a), długość (l) albo odstęp między elementami (z).

1. Znajdź strzałkę i zobacz, do którego złącza prowadzi.
2. Sprawdź, czy symbol leży po stronie strzałki (spoina licowa), czy po stronie przeciwnej (spoina graniowa).
3. Odczytaj kształt spoiny z symbolu geometrycznego.
4. Przeczytaj wymiary: grubość (a), długość (l), ewentualny odstęp (z).
5. Zerknij w widełki — czy projektant wymaga konkretnego procesu spawania lub normy.

Pozycje spawania ukryte w rysunku

Na rysunku znajdziesz też oznaczenia pozycji spawania — PA, PB, PC, PF, PE i inne. Określają one, w jakim ułożeniu ma powstać spoina. To bardzo ważne, bo ta sama spoina w pozycji podolnej (PA) wymaga zupelnie innej techniki niż w pionie (PF) czy nad głową (PE).

Czy warto uczyć się rysunku na kursie?

Na dobrym kursie spawania czytanie rysunku to część praktyki, nie tylko teorii. Instruktor pokazuje symbol, a kursant wykonuje spoinę dokładnie tak, jak wynika z dokumentacji. Dzięki temu na pierwszym etacie nie stoisz bezradnie z uchwytem w ręku i nie musisz dopytywać kolegi, co oznacza trójkąt na rysunku.

Zobacz też